Een initiatief van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik

Tot het einde

Veel zorg in Nederland is gericht op genezing. Als dat er niet in zit en het vooruitzicht is dat je naaste gaat sterven, is er palliatieve zorg. Dat is zorg die troost en verzorgt. De stervende wordt niet alleen gelaten. Alles is gericht op een verzorgde laatste tijd van leven. Deze zorg tot het einde is zowel thuis mogelijk als in ziekenhuis, verpleeghuis of hospice.

Wat is het?

Bij palliatieve zorg is genezing geen doel. De dood is een normaal, natuurlijk proces dat niet vertraagd of versneld hoeft te worden. Palliatieve zorg is zorg voor lichaam en geest. Het geeft steun bij emotionele, sociale, psychische en spirituele klachten. De stervende wordt niet alleen gelaten. Hij of zij krijgt desgewenst hulp om alles wat goed was in het leven in herinnering te roepen. Er is aandacht voor taken en wensen die iemand die gaat sterven heeft. En er is ruimte voor wensen rond voeden en vasten, over al dan niet zelf wassen, bezoek en rituelen.

Palliatieve zorg omvat heel veel. Ook de behandeling van pijn en ongemak die samen gaan met het sterven. Medische onderzoeken en behandelingen zoals bestralingen kunnen daarvoor nodig zijn.

Waar?

Palliatieve zorg is mogelijk:

  • thuis

  • in het ziekenhuis

  • in het verzorgingshuis

  • in het verpleeghuis

  • in het bijna-thuis-huis

  • in het hospice

Door wie?

Familie, naasten, mantelzorgers en vrijwilligers kunnen palliatieve zorg geven. Maar ook verzorgenden, verpleegkundigen, artsen en specialisten doen dat. Net als therapeuten en geestelijke verzorgers als imams of priesters.

Traditionele genezers

Maakt je naaste gebruik van de diensten van traditionele genezers? Het uitvoeren van rituelen en het gebruik van amuletten kan van betekenis zijn om angst te verminderen, te ontspannen en pijn te bestrijden. Hierover kan je naaste rustig spreken met de arts of de verzorging.

Wanneer?

Palliatieve zorg kan beginnen als duidelijk is dat mensen niet zullen genezen van een ziekte en zullen gaan sterven. Dat kan samengaan met levensverlengende behandelingen als chemotherapie en radiotherapie. Palliatieve zorg kan dagen, weken, maar ook jaren nodig zijn.

Lastig…

Familie van je naaste zal niet altijd op de hoogte zijn van de ziekte of het naderende sterven. Soms wil je naaste dat niet. Soms beschermen families hun zieke naasten tegen slecht nieuws. Dit kan voor mantelzorgers zoals jij dubbele gevoelens opleveren. Ook je naaste kan dit zo ervaren. Het is goed hierover te praten met bijvoorbeeld de huisarts, een andere hulpverlener of een imam of priester.

Wil je hierover meer lezen, kijk dan op ongeneeslijk.nl en lees bijvoorbeeld het protocol over stervensbegeleiding van moslims in het ziekenhuis van de Stichting Islamitisch Begrafeniswezen (IBW)

Medicijngebruik?

Palliatieve zorg wordt altijd afgestemd op de persoon. Je naaste kan met de arts en de verpleegkundigen bespreken in hoeverre pijnbestrijding aan de orde is. Artsen zullen zeker aandacht hebben voor de betekenis hiervan voor het geloof of de cultuur van je naaste. Ga het gesprek hierover aan. Bespreek bijvoorbeeld welke gebruiken rond het sterven belangrijk zijn.

Hoe toegankelijk?

Voor palliatieve zorg heeft je naaste een verwijzing nodig van een arts of een verpleegkundige.

Wie betaalt?

Huishoudelijke hulp, zorg en hulpmiddelen in de laatste levensfase wordt grotendeels vergoed door de AWBZ en via de zorgverzekering. Er geldt wel een eigen bijdrage. Zeker voor verblijf in een hospice of bijna-thuis-huis omdat de overheid deze voorzieningen niet helemaal betaalt.

Meer informatie

regelhulp.nl

hetcak.nl

pgb.nl

Laatste update op 02-04-2013